Rukovodilac:
dr Milica Manojlović - Stojanoski, viši naučni saradnik
Spisak saradnika na odeljenju:
dr Milka Sekulić, naučni savetnik
dr Verica MIlošević, naučni savetnik
dr Nataša Nestorović, viši naučni saradnik
dr Branko Filipović, viši naučni saradnik
dr Branka Šošić-Jurjević, viši naučni saradnik
dr Vladimir Ajdžanović, naučni saradnik
dr Svetlana Trifunović, naučni saradnik
mr Nataša Ristić, istraživač saradnik
Ivana Medigović, istraživač saradnik
Jasmina Pantelić, istraživač saradnik
Marko Miler, stipendista, doktorant
Delatnost odeljenja:
U Odeljenju za Citologiju će se u periodu izmedju 2011. i 2014. god. realizovati projekat pod nazivom „Odgovor neuroendokrinog sistema pacova na odabrane biljne ekstrakte, fitoestrogene, steroidne i peptidne hormone", koji finansira Ministarstvo prosvete i nauke Republike Srbije (broj projekta 173009).
Predmet istraživanja u ovom projektnom periodu biće ispitivanje efekata biljnih ekstrakata, prečišćenih fitoestrogena (PE; genistein, daidzein), sintetskih steroida (estradiola, progesterona, testosterona, deksametazona) i peptidnih hormona (somatostatina, kalcitonina i grelina) na ćelije neuroendokrinog sistema pacova u fetalnom, neonatalnom, juvenilnom, peripuberalnom, adultnom periodu života, kao i tokom starenja. Efekti pomenutih tretmana na neuroendokrini sistem tokom kritičnih perioda razvoja (fetalni, neonatalni i pubertalni) mogu ostaviti dugotrajne posledice na organizam i povećati rizik od nastanka niza hroničnih oboljenja. Sa starenjem dolazi do promene hormonske homeostaze i povećanog rizika od gojaznosti, pojave kardiovaskularnih oboljenja, osteoporoze i karcinoma. Posebna pažnja posvećana je animalnim modelima andropauze i menopauze, kako prirodne tako i izazvane orhidektomijom i ovarijektomijom. S obzirom na potencijalno korisno delovanje „prirodnih“ fitoestrogena na produžetak i popravljanje kvaliteta života, sadašnja istraživanja Odeljenja za citologiju usmerena su i na izučavanje njihovih efekata na hipotalamo-hipofizno-adrenalni, -gonadalni i -tireoidni sistem, kao i na sistem koji reguliše homeostazu kalcijuma u organizmu (C ćelije tireoidee-paratiroidea-kosti-bubreg). Utvđene promene na histološkom nivou pružiće objektivan uvid u potencijalno korisne/štetne efekte ispitivanih supstanci i hormonskih analoga u svakom ispitvanom organu. Ovako koncipirana fundamentalna istraživanja doprineće boljem razumevanju mehanizama delovanja aplikovanih bioaktivnih supstanci u različitim fazama životnog ciklusa.
U našim istraživanjima koriste se histohemijske, imunohistohemijske, elektronsko-mikroskopske, kao i biohemijske i biofizičke metode. Kvantifikacija nastalih promena vrši se korišćenjem savremenih stereoloških metoda (newCast software sistem).
U proteklom periodu saradnici Odeljenja za citologiju objavili su velik broj radova u domaćim i stranim časopisima (Lista Najznačajnijih radova), a urađene su i mnogobrojne doktorske disertacije, magistarske teze i diplomski radovi. Odeljenje za citologiju ostvaruje uspešnu saradnju sa saradnicima fakulteta biomedicinske grupacije Univerziteta u Beogradu (Medicinski, Biološki, Veterinarski i Farmaceutski). Takođe je ostvarena saradnja sa Prirodno-matematičkim i Veterinarskim fakultetom, Univerziteta ”Sv. Kiril i Metodij” u Skoplju, Makedonija. U Odeljenju za citologiju trenutno se rade 4 doktorske disertacije.
Odabrane reference tima:
- Manojlović-Stojanoski M, Nestorović N, Negić N, Filipović B, Šošić-Jurjević B, Milošević V, Sekulić M. The pituitary-adrenal axis of fetal rats after maternal dexamethasone treatment. Anat. Embriol. 211: 2006, 61-69
- Šošić-Jurjević B, Filipović B, Milošević V, Nestorović N, Negić N, Sekulić M. Effects of ovariectomy and chronic estradiol administration on pituitary-thyroid axis in adult rats. Life Sci. 79: 2006, 890-897
- Sekulić M, Šošić-Jurjević B, Filipović B, Nestorović N, Negić N, Manojlović-Stojanoski M, Milošević V. Effect of estradiol and progesterone on thyroid gland in pigs: a histohemical, sterological and ultarastructural study. Microsc. Res. Tech. 70: 2007, 44-49
- Filipović B, Šošić-Jurjević B, Ajdžanović V, Trifunović S, Manojlović-Stojanoski M, Ristić N, Nestorović N, Milošević V, Sekulić M. The effect of orchidectomy on thyroid C cells and bone histomorphometry in middle-aged rats. Histochem. Cell Biol. 128: 2007, 153-159
- Nestorović N, Manojlović-Stojanoski M, Ristić N, Sekulić M, Šošić-Jurjević B, Filipović B, Milošević V. Somatostatin-14 influences pituitary-ovarian axis in peripubertal rats. Histochem. Cell Biol. 130: 2008, 699-708
- Ristić N, Nestorović N, Manojlović-Stojanoski M, Filipović B, Šošić-Jurjević B, Milošević V, Sekulić M. Maternal dexamethasone treatment reduces ovarian follicle number in neonatal rat offspring. J. Microsc. 232: 2008, 549-557
- Ajdžanović V, Šošić-Jurjević B, Filipović B, Trifunović S, Manojlović-Stojanoski M, Sekulić M, Milošević V. Genistein-induced histomorphometric and hormone secreting changes in the adrenal cortex in middle-aged rats. Exp. Biol. Med. 234: 2009, 148-156
- Šošić-Jurjević B, Filipović B, Ajdžanović V, Savin S, Nestorović N, Milošević V, Sekulić M. Suppressive effects of genistein and daidzein on pituitary–thyroid axis in orchidectomized middle-aged rats. Exp. Biol. Med. 235: 2010, 590–598
- Filipović B, Šošić-Jurjević B, Ajdžanović V, Brkić D, Manojlović-Stojanoski M, Milošević V, Sekulić M. Daidzein administration positevely affects thyroid C cells and bone structure in orchidectomized middle-aged rats. Osteoporos. Int. 2010, 21: 1609-1616.
- Manojlović-Stojanoski M, Nestorović N, Ristić N, Trifunović S, Filipović B, Šošić-Jurjević B, Sekulić M. Unbiased stereological estimation of the rat fetal pituitary volume and of the total number and volume of TSH cells after maternal dexamethasone application. Microsc. Res. Tech. 2010, 73: 1077-1085.